TAVŞAN -1.

hem türkiye'de, hem de dünyada, kedi ve köpeklerden sonra en fazla beslenen hayvan olmasına rağmen, türkiye'de maalesef davranış, bakım, beslenme, en önemlisi ise hastalıkları hakkında bilgi edinebilmek için hemen hemen hiç bir kaynak bulunmayan, bana göre yer yüzündeki en muhteşem varlık.
tavşan hastalıkları hakkında türkçe yazılmış bildiğim kadarıyla tek kaynak ankara üniversitesi veteriner fakültesi öğretim üyelerinden prof.dr. arif kurtdede-e ait 80 sayfalık bir kitap olan tavşan hastalıklarıdır.
tavşanlar hakkında temel bilgileri içeren türkiye'den bir site için: http://www.tavsan.org sitesine bakılabilir.
hem tavşan sahiplerinin, hem de tavşan sahiplenmek isteyenlerin tavşan beslenmesi, davranışları, vücut dili v.s. hususlarında bilgilenmek için bu sitedeki temel bilgilerden yararlanmalarını öneririm. daha fazla bilgi edinmek isteyen tavşan dostları veya potansiyel tavşan dostlarının özellikle google'da tavşanlar hakkında - davranış, bakım, beslenme, hastalıklar v.s. - ingilizce verilere ulaşma olanağı vardır.
bu site aslında site sahibinin topi diye çok tatlı, şu anda 8 yaşında olan^* tavşanı için açılmış. türkiye gibi tavşan hastalıkları alanında bilgi sahibi olan veteriner bulmanın imkansız olduğu bir ülkede 8 yaş bir tavşan için^* çok iyi bir yaş. inşallah, çok daha uzun ömürlü olur sevgili topi.
topi 2004 yılında sitenin sahibi tarafından niyet tavşancılığı yapan bir embesilden alınmış okuduğum kadarıyla.
(bkz: niyet tavşancılığının yasak olması)
bu topi'cik için sahibi bir de blog açmış, topi'nin maceraları paylaşılıyor bu blog'da. http://tavsanorg.blogspot.com/
özetle, tavşanlar gibi hakları en fazla ihlal edilen, en çok eziyeti gören, maalesef çoğu hayvan hakları savunucusunun bile hayvan haklarından anladğı kedi ve köpek hakları olduğundan, her alanda ve her daim eziyete maruz kalan canların aslında kedi ve köpek gibi pet hayvanı olduğunu görmek için, bu canlar hakkında daha fazla bilgi edinmek için bu iki siteyi öneririm.
tavşanlara yapılan eziyetlerle ilgili olarak;
hayvan deneylerinde uygulanan testler
kürk giyen ünlüler
niyet tavşancılığının yasak olması
pet shop
hayvana sahibi tarafından eziyet edilmesi
önemli: hayvanları can değil, ticari mal olarak gören pet shop'larda, yasak olmasına rağmen 16 yaş altındaki çocuklara, fiyatlarının uygun olması hasebiyle adeta oyuncak gibi satılan ve iyi bakılmayarak çok kısa zamanda hayatlarını kaybeden tavşanların haklarını korumak için, tavşan sahiplenmek isteyenlerin pet shop'ları tercih etmemesi gerekmektedir.
tavşan sahiplenme ile ilgili ne yapılabilir?
1. çeşitli pet sitelerinde ücretsiz olarak sahiplendirilmek istenen tavşanlar sahiplenilebilir.
2. deney hayvanı olarak kullanıldıktan sonra çoğunluğu uyutulsa da, bazı deneylerde (çene, diş, bacak ameliyatları v.s. gibi öldürücü olmayan deneyler) öldürülmeyen tavşanlar sahiplenilebilir.
3. maalesef, çiftliklerde üretilen tavşanların yeni doğanları arasından dişiler damızlık amacıyla ayrılmakta, erkek tavşanlar ise eliminasyona tabi tutulmaktadır. bu tür tavşan çiftlikleri ile görüşülerek yeni doğan erkek tavşanların öldürülmeyip ücretsiz olarak sahiplendirilmesi sağlanabilir.
4. ab ve abd'de çok sayıda tavşan kurtarma ve rehabilitasyon merkezi olmasına rağmen türkiye'de bir adet bile bulunmamaktadır. türkiye'de de tavşan kurtarma ve rehabilitasyon merkezi kurulmalı ve kötü koşullardan kurtarılan tavşanlar, tıpkı kedi ve köpekler gibi kısırlaştırılıp, rehabilite edilerek sahiplendirilmelidir.
özellikle kanada ve abd'de tavşan kurtarma ve tavşanların rehabilitesi ve de rehabilite edilen tavşanların ücretsiz sahiplendirilmesine ilişkin tüm dünyaya örnek olması gereken çalışmalar için link: http://www.rabbitrescue.com/beforeyoubuy.html

daha sonraki entrylerimde uzmanlık alanında hayvan hakları mevzuatı da bulunan bir hukukçu olarak, hayvan hakları ihlalleri ile ilgili hukuki danışmanlık yaparken ve hayvan hakları ihlalleri ile ilgili hukuki çalışmamı hazırlarken karşılaştığım, tavşanlarla ilgili hak ihlalleri ve neredeyse uzmanlık alanım haline gelen tavşan hastalıkları ile ilgili bilgiler vermeye devam edeceğim. maalesef, türkiye'de veterinerler kedi ve köpek hastalıkları alanında uzmanlaşmayı tercih ettiklerinden (kedi ve köpeklerin sayıca çok olmaları sebebiyle, kısaca daha fazla gelir elde edebilmek için), karşılaştığım çok sayıda olayda, ya veteriner hatası nedeniyle tavşan kaybedilmiş, yada yetersiz bilgi nedeniyle tedavi edilememiştir. yapılacak yasal düzenlemelerle, veteriner fakültelerinde her alanla ilgili uzmanlaşmanın zorunlu hale gelmesiyle bu sorunlar ortadan kalkacak, tavşan sahipleri de veteriner hataları nedeniyle tavşanlarını kaybetmeyecek, hastalıklar karşısında çaresiz kalmayacaktır.
not: bu arada hem blog'da, hem de sitede bulunan topi resimleri muhteşem.

pitbul sahiplerinin sorumluluk ve yükümlülükleri

5199 sayılı hayvanları koruma kanunu ve bakanlık genelgelerinde tehlikeli köpekler olarak tanımlanan pitbull terrier, japanese tosa, fila brasileiro ve dogo argentino cinsi köpeklerin ve yine mevzuatın ifadesiyle bu köpeklerin melezlerinin sahiplerinin diğer hayvan sahiplerinin sorumluluk ve yükümlülüklerine ek olarak, sırf bu köpek sahiplerine özel olarak düzenlenmiş bulunan ve uygulanmaması, ihlal edilmesi halinde yaptırımları bulunan zorunluluklar.
buna göre, bu köpeklerin sahipleri hem bu köpeklerin, hem de toplumun can güvenliğinin temin edilmesi amacıyla kanunla kendilerine yüklenen bu görev, sorumluluk ve yükümlülükleri yerine getirmek zorundadırlar. bu yükümlülüklere ek olarak hayvan hakları mevzuatında belirtilen hayvan sahiplerinin görev ve sorumlulukları da yine bu şahıslara yüklenmiştir. bu şahıslar diğer hayvan sahiplerinin görev ve yükümlülüklerinden ari değiller. burada düzenlenen yükümlülükler bu köpeklerin özellikleri nedeniyle kanunla tanımlanan ek yükümlülüklerdir.
bu hükümler aşağıda görülebilir:
genelge
"t.c. çevre ve orman bakanliği
doğa koruma ve milli parklar genel müdürlüğü
sayi: b 18 0 dmp 0 03 05 010 01/ 126 22/04/2008
konu: tehlikeli köpekler
dağitimli
bilindiği üzere bakanlığımızca; hayvanların rahat yaşamalarını, iyi ve uygun muamele edilmelerini, onların acı, ıstırap ve eziyet çekmelerine karşı en iyi şekilde korunmalarını, her türlü mağduriyetlerinin giderilmesini sağlayan 5199 sayılı hayvanları koruma kanunu 01.07.2004 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
söz konusu kanunun 14. maddesinin (l) bendinde; “pitbull terrier, japanese tosa gibi tehlike arz eden hayvanları üretmek; sahiplendirilmesini, ülkemize girişini, satışını ve reklâmını yapmak; takas etmek, sergilemek ve hediye etmek yasaktır” hükmü yer almaktadır.
bu hükme uymayanlara kanunun 28. maddesi gereğince hayvan başına 3.000 ytl. idarî para cezası verilir ve hayvanlara el konulur.
bu hükme açıklık getirilmesi amacıyla, kanunda belirtilen pitbull terrier, japanese tosa haricinde ülkemizde kanunun 14. maddesi kapsamında değerlendirilecek olan köpek ırklarına dair bakanlığımızda oluşturulan 20.11.2007-208 sayılı müsteşarlık makam oluru ile bir komisyon kurulmuş olup hayvanları koruma kanununun 14. maddesinde yer alan pitbull terrier ve japanese tosa’ya dogo argentino, fila brasileiro ve bu ırkların melezleri de ilave edilmiştir.
ayrıca, tehlikeli köpekleri bulunduran hayvan sahiplerinin aşağıdaki hükümlere uymaları gerekmektedir;
yükümlülükler;
1) dogo argentino, fila brasileiro ve yukarıda belirtilen ırkların melezlerini bulunduran hayvan sahipleri söz konusu talimatın yayımından itibaren üç ay içinde il hayvan koruma kurullarına bildirimde bulunarak bunları kayıt altına aldıracak, altı ay içerisinde kısırlaştırarak, kısırlaştırıldıklarına ilişkin belgeleri il hayvan koruma kurullarına teslim edeceklerdir.
2) köpeğine ve kendisine ait bilgileri ilgili belediyeye kayıt yaptıracaktır.
3) adres değişikliği olması halinde ilgili belediyeye bildirecektir.
4) köpeğin ölmesi halinde köpeğine ait bilgi ve belgeleri 7 gün içinde ilgili belediyeye teslim edecektir.
5) mesken dışında dolaştırılan hayvanların dışkılarını temizleyecektir.
6) köpeğin üzerinde belli bir uzaklıktan görülebilecek şekilde tasarımlanmış ve geceleri yansıtıcı özelliği olan bir tasma takılacak ve tasmaya bağlı kayış yerine zincir kullanacaktır.
7) köpeğin gezdirilmesi sırasında dayanıklı malzemelerden yapılmış ağızlık takacaktır.
8) binada tehlikeli bir köpek olduğunu belirten uyarı levhaları köpeğin olduğu binanın tüm giriş yerlerine asacaktır.
9) köpek; binanın içinde veya dışında kapalı bir alanda olduğunda, kaçamayacağı ve binaya gelen ziyaretçilere zarar vermeyeceği bir şekilde barındıracaktır.
10) tüm veteriner kliniklerine bakım ve tedavi amaçlı gelen tehlike arz eden köpeklerin veteriner hekimler odası tarafından ilgili valiliğe yazılı olarak bilgi verilmesi gerekmektedir.

bu bağlamda, tehlikeli hayvanları bulunduran kişilerin yukarıda belirtilen hükümlere uymaları için internet, yerel basın, hayvan koruma dernek ve vakıfları aracılığı ile halka duyurulmasının sağlanması hususunda;
bilgilerinizi ve gereğini arz/rica ederim.
prof. dr. m.kemal yalinkiliç
bakan a.
genel müdür"

görüldüğü üzere genelgede tehlikeli köpek sahiplerinin sorumlulukları maddeler halinde, gayet açık, seçik, net olarak belirtilmiştir. yapılması gereken çevremizde bu apaçık hükümlere aykırı davranan, örneğin, bu dört cins köpekten birine veya melezlerine sahip olup da kısırlaştırmayan, bunları üreten, satan, hediye eden, sahiplendiren, ağızlıksız dolaştıran, zincir tasma kullanmayan, özetle yukarıdaki maddeleri ihlal eden birini gördüğümüzde yapılması gereken ilgili şehirdeki il orman ve su işleri müdürlüğüne ilgili şahısları açık adres, isim ve olayı anlatan bir dilekçe ile brlikte şikayet etmektir. bu durumda bu kuralları ihlal eden tehlikeli köpek sahibine söz konusu kurum yapıtırım uygulayacak, 3000 tl idari para cezası verecektir. bu da görüldüğü üzere oldukça etkili ve caydırıcı bir yaptırımdır.

sadece tehlikeli köpek sahipleri değil, evinde ve bahçesinde ev ve süs veya kontrollü hayvan bulunduranların da yine bu hayvanlarını kısırlaştırma yükümlülüğü söz konusudur mevzuat gereği.