Hayvan Deneylerinde Uygulanan Testler - 8.

ilgili çalışmamda da belirttiğim üzere bu testleri yapacak olanlara izni veren etik kurul söz konusu deneyi yapacak olan kurumun kendi bünyesinde kurulmuş olan bir kurul olduğundan, fazla araştırmadan, hemen hemen başvuru yapan herkese deney izni verdiğinden, maalesef kurallara uygun olarak yapıldığından kuşku duyduğum testler.
şöyle ki, etik kurulun deneyi yapacak olan kurumdan bağımsız bir kamu kuruluşu olarak düzenlenmesi h.k.k. ve mevzuatta belirtilen kurallara uygun yapılmasını bir nebze de olsa sağlamış olacaktır bu deney ve testlerin.
örneğin, buraya alıntıladığım bu entryde de bu gerçeğe bizzat deney başvurusu yapan şahıs işaret etmektedir.

"hayvan deneyleri yerel etik kurulu
değişik bir organizasyondur. üniversitelerde olur bunlar. deneylerde insana verilecek ilaç, uygulanacak yeni yöntem varsa, deneylerde eğer hayvan kullanılacaksa, deney aşamalarında ve sonlandırmada hayvana acı çektirip çektirmediğinizi kontrol eder. ne yapacağınızı anlatan bir formla başvurursunuz, bir ay sonra gel al derler gider alırsınız. bu kadar! yerel olmasına rağmen dibindeki labı kontrol etmez. işin içinde etik var ya ondan herhalde! bir de üç nüsha beş nüsha isterler, başvuru formlarını. form diyince öyle bir sayfalık değil ki! koca proje işlemleri anlat babam anlat. zaten gaza gelmişsin. proje hazırlamışsın onu da kısa tutamıyorsun başvuruda. bir de üç beş nüsha olunca, doğanın hayvanlar kısmını korurken, bitkiler kısmını katletmek kaçınılmaz olur. böyle şahane bir kuruldur bu.
bu kurula başvurmanız için zaten, kurul tarafından yılın belirli zamanlarında organize edilen, deney hayvanları kullanım sertifikasını almanız gerekir. bir nevi çıraklık eğitimden aldığınız kasap ustalık diploması gibidir. farkı bu bilimsel. ha birde bu kurulları genelde tıpçılar ve onların şehirdeki entel arkadaşları doldurduğu için anlatılanlar biyologsanız ve çalıştığınız hayvan klasik albino lab faresinin yanından bile geçmiyorsa misal ayı, biraz farazi kalır. zira tek bildikleri albino farelerdir. bari bir biyolog katın aranıza değil mi!
öyle değişik bir organizasyondur. ben şahsen kurul tarafından desteklendiğimi hatırlamam. o kadar etiktir."

misafirlikte kuyrugunu dusuren iribas adlı yazarın ilgili başlıktaki entrysi alıntılanmıştır.

Hayvan Deneylerinde Uygulanan Testler - 7.

diğer yaptırımları bu şekildedir.
madde 6. ise deneylerde kullanılacak hayvanların bakımları ve barınmaları gibi önemli hususları düzenlemektedir. bu durumda yukarıda da örneği verildiği üzere deney hayvanı olarak kullanılan tavşanın 45x60 boyutlarındaki bir kafeste tutulması ve kanunla ve yönetmelikle öngörülen bakım koşullarına uyulmaması hukuka aykırılık teşkil edecek ve hukuka aykırı davranan kurum ve kuruluşa h.k.k. madde 28. fıkra 1. de belirlenen cezai hükümler uygulanacaktır.

madde 7. deney hayvanlarına uygulanacak işlemlerle ilgili hususları düzenlemektedir. bu madde deney hayvanı olarak kullanılan hayvanın çok fazla acı çekmemesi ve hayvan deneyine başvurmaya gerek olmadığı, alternatif deneyi olduğu halde hayvan deneyinin yapılmaması, bunun yerine söz konusu alternatif deneyin yapılması gerektiği hususlarını düzenlemektedir. bir diğer önemli husus ise yukarıda da belirtilen örneklerde yer aldığı üzere draize, ld 50 gibi hayvanlara son derece acı veren, ölümüne neden olan testlerin yapılması sırasında hayvanın çektiği acıları azaltmak için lokal veya genel anestezi uygulanması gerektiğidir. madde 7. fıkra 1. bent c. 2. cümle deney yapılan hayvana anestezi uygulanması araştırmanın şartlarını bozması halinde yapılan işlemlerin gerekliliğini gösterir bir açıklama hazırlanır şeklinde bir düzenleme getirmiştir. yine bu madde ile getirilen hükmün hayvan korumada amaca ulaşılamaması ve söz konusu deney hayvanlarının tam olarak korunamaması sonucunu doğurmaktadır. nitekim, uygulamada da kanunla hayvan deneyi yapanlara getirilen bu anestezi yapmadan hayvanlar üzerinde deneyler ve testler yapma hakkı sınırsızca kullanılması, kanun bu hususu istisna olarak düzenlemesine rağmen genel olarak hayata geçirilmekte ve deney hayvanlarına işlemlerin yapıldığı sırada acılarını azaltıcı işlemler yapılmaması, çoğu işlemler anestezisiz olarak gerçekleştirilmesi söz konusu olabilmektedir. üzerinde son derece acı veren, hayvanın tarifi imkansız acılar içinde kalmasına neden olan test ve işlemler sırasında anestezi uygulansa bile sonraki deneyin sonuçlarının takibinin yapıldığı günlerde deney hayvanına hiç bir şekilde ağrısını azaltıcı, ağrı kesici işlemler yapılmamakta, deney hayvanı çok büyük acılar çekerek çoğunlukla kendisine oral, dermal veya solunum yoluyla zerk edilen kimyasal maddelerin ağırlığından, etkilerinden ölmektedirler. ayrıca, bu madde ile getirilen hükümlere aykırı olarak, 2. fıkra, 4. cümlenin hükmüne “ bilimsel bir zorunluluk yok ise, hiç bir hayvan birden fazla büyük cerrahi girişimde kullanılamaz” aykırılık teşkil edecek şekilde, özellikle, zaten bilinen gerçeklerin bir de bilimsel olarak kanıtlanması gerektiği düşüncesiyle bazı bilim adamları canlı hayvanlar üzerinde anestezi yapılmaksızın birden fazla cerrahi girişimde bulunmaktadırlar. örneğin, hayvanların acı eşiğinin ölçülmesi amacıyla canlı hayvan deneyleri yapılmakta, bu deneylerde hayvanlar cerrahi yöntemlerle parçalanmaktadırlar, bu cerrahi işlemler sırasında yukarıdaki hükme dayanarak anestezi verilmesinin bilimsel araştırmanın sonucunu etkileyeceği savıyla anestezi yapılmaksızın cerrahi yöntemlerle parçalanmaktadırlar. yönetmeliğin 13. maddesinde hayvan deneyleri yapacak kuruluşların mutlaka veteriner hekim çalıştırması gerektiği hususu düzenlenmiştir. uygulamada bu maddenin getirdiği hükümler önemine rağmen uygulanmamaktadır. bu madde hükmüne aykırı olarak hiç bir şekilde tıp, veterinerlik bilgilerine sahip olmayan dolayısıyla da zaten büyük acılar çeken deney hayvanının daha fazla acı çekmesine sebep olan şahıslar bu hayvan deneylerini gerçekleştirmektedirler. bu ve diğer hayvanlar açısından son derece önemli ve ilgili kanun ve yönetmelik hükümlerine uygun davranılmasını sağlayacak faktör ancak ve ancak denetimlerin sıkça ve gerekli şekilde yapılmasıdır. ama, tabi ki, nihai olarak en önemli amaç, türkiye’de de ab de olduğu gibi hayvan koruma kanunları, yönetmelikleri ve genel olarak hayvan hakları mevzuatı iptal edilerek yeni gelişmelere uygun şekilde ve hayvan haklarını tam olarak koruyabilecek, yaptırımını sağlayabilecek ve de t.c.k. kapsamında hayvanlara karşı işlenen fiillerin suç olarak nitelenmesini ve uygulanacak olan yaptırımların da yine t.c.k. kapsamında değerlendirilmesini sağlayacak h.k.k. ve ilgili diğer kanun ve yönetmeliklerin çıkarılmasıdır.

h.k.k. 14. madde, a,b,c,d,e, g, h, ı, i ve k bentlerine aykırı davrananlara iki yüz elli milyon lira (250 ytl) idari para cezası verilmektedir. söz konusu bu maddede düzenlenen hususlar yukarıda da örnekleriyle değinildiği üzere, hayvanlara kötü davranmak, dövmek, aç susuz bırakmak, bakımlarını ihmal etmek, hayvan bakımı eğitimi almamış kişilerce ev ve süs hayvanının satılması, ev ve süs hayvanlarını on altı yaşından küçüklere satmak, hayvanlarla cinsel ilişkide bulunmak, işkence yapmak, öldürmek gibi suçlardır. yine bu suçların insana karşı işlenmiş olması halinde t.c.k. ile getirilen düzenlemelere ve cezai yaptırımlara göre ne kadar insani ve vicdani, hayvan yaşamını hiçe sayacak kadar basit cezalarla, yalnızca idari para cezaları ile cezalandırılacak olması hayvan koruma kanununun ne kadar eksik, yetersiz düzenlemeler içerdiğini açık olarak göstermektedir.

bu kanun ihlallerine karşı sayılan idari para cezaları hayvan korumasının tam olarak gerçekleştirilmesini imkansız kılmakta, bu kanunun çıkarılma amacı olan hayvanların korunmasını sağlama maksadına tamamen aykırı ve bu amacın gerçekleştirilmesinin bu cezalarla mümkün olmadığını açıkça göstermektedir.

not: bu entry hayvan haklarına yönelik avukatlık staj bitim çalışmamdan alıntıdır. tüm hakları tarafıma aittir. tam kaynak (ekşisözlük, nick ve tarih) belirtilmeden alıntılanamaz, başka bir yerde yayınlanamaz.