15 Haziran 2012 Cuma

Hayvan Deneylerinde Uygulanan Testler - 7.


diğer yaptırımları bu şekildedir.
madde 6. ise deneylerde kullanılacak hayvanların bakımları ve barınmaları gibi önemli hususları düzenlemektedir. bu durumda yukarıda da örneği verildiği üzere deney hayvanı olarak kullanılan tavşanın 45x60 boyutlarındaki bir kafeste tutulması ve kanunla ve yönetmelikle öngörülen bakım koşullarına uyulmaması hukuka aykırılık teşkil edecek ve hukuka aykırı davranan kurum ve kuruluşa h.k.k. madde 28. fıkra 1. de belirlenen cezai hükümler uygulanacaktır.

madde 7. deney hayvanlarına uygulanacak işlemlerle ilgili hususları düzenlemektedir. bu madde deney hayvanı olarak kullanılan hayvanın çok fazla acı çekmemesi ve hayvan deneyine başvurmaya gerek olmadığı, alternatif deneyi olduğu halde hayvan deneyinin yapılmaması, bunun yerine söz konusu alternatif deneyin yapılması gerektiği hususlarını düzenlemektedir. bir diğer önemli husus ise yukarıda da belirtilen örneklerde yer aldığı üzere draize, ld 50 gibi hayvanlara son derece acı veren, ölümüne neden olan testlerin yapılması sırasında hayvanın çektiği acıları azaltmak için lokal veya genel anestezi uygulanması gerektiğidir. madde 7. fıkra 1. bent c. 2. cümle deney yapılan hayvana anestezi uygulanması araştırmanın şartlarını bozması halinde yapılan işlemlerin gerekliliğini gösterir bir açıklama hazırlanır şeklinde bir düzenleme getirmiştir. yine bu madde ile getirilen hükmün hayvan korumada amaca ulaşılamaması ve söz konusu deney hayvanlarının tam olarak korunamaması sonucunu doğurmaktadır. nitekim, uygulamada da kanunla hayvan deneyi yapanlara getirilen bu anestezi yapmadan hayvanlar üzerinde deneyler ve testler yapma hakkı sınırsızca kullanılması, kanun bu hususu istisna olarak düzenlemesine rağmen genel olarak hayata geçirilmekte ve deney hayvanlarına işlemlerin yapıldığı sırada acılarını azaltıcı işlemler yapılmaması, çoğu işlemler anestezisiz olarak gerçekleştirilmesi söz konusu olabilmektedir. üzerinde son derece acı veren, hayvanın tarifi imkansız acılar içinde kalmasına neden olan test ve işlemler sırasında anestezi uygulansa bile sonraki deneyin sonuçlarının takibinin yapıldığı günlerde deney hayvanına hiç bir şekilde ağrısını azaltıcı, ağrı kesici işlemler yapılmamakta, deney hayvanı çok büyük acılar çekerek çoğunlukla kendisine oral, dermal veya solunum yoluyla zerk edilen kimyasal maddelerin ağırlığından, etkilerinden ölmektedirler. ayrıca, bu madde ile getirilen hükümlere aykırı olarak, 2. fıkra, 4. cümlenin hükmüne “ bilimsel bir zorunluluk yok ise, hiç bir hayvan birden fazla büyük cerrahi girişimde kullanılamaz” aykırılık teşkil edecek şekilde, özellikle, zaten bilinen gerçeklerin bir de bilimsel olarak kanıtlanması gerektiği düşüncesiyle bazı bilim adamları canlı hayvanlar üzerinde anestezi yapılmaksızın birden fazla cerrahi girişimde bulunmaktadırlar. örneğin, hayvanların acı eşiğinin ölçülmesi amacıyla canlı hayvan deneyleri yapılmakta, bu deneylerde hayvanlar cerrahi yöntemlerle parçalanmaktadırlar, bu cerrahi işlemler sırasında yukarıdaki hükme dayanarak anestezi verilmesinin bilimsel araştırmanın sonucunu etkileyeceği savıyla anestezi yapılmaksızın cerrahi yöntemlerle parçalanmaktadırlar. yönetmeliğin 13. maddesinde hayvan deneyleri yapacak kuruluşların mutlaka veteriner hekim çalıştırması gerektiği hususu düzenlenmiştir. uygulamada bu maddenin getirdiği hükümler önemine rağmen uygulanmamaktadır. bu madde hükmüne aykırı olarak hiç bir şekilde tıp, veterinerlik bilgilerine sahip olmayan dolayısıyla da zaten büyük acılar çeken deney hayvanının daha fazla acı çekmesine sebep olan şahıslar bu hayvan deneylerini gerçekleştirmektedirler. bu ve diğer hayvanlar açısından son derece önemli ve ilgili kanun ve yönetmelik hükümlerine uygun davranılmasını sağlayacak faktör ancak ve ancak denetimlerin sıkça ve gerekli şekilde yapılmasıdır. ama, tabi ki, nihai olarak en önemli amaç, türkiye’de de ab de olduğu gibi hayvan koruma kanunları, yönetmelikleri ve genel olarak hayvan hakları mevzuatı iptal edilerek yeni gelişmelere uygun şekilde ve hayvan haklarını tam olarak koruyabilecek, yaptırımını sağlayabilecek ve de t.c.k. kapsamında hayvanlara karşı işlenen fiillerin suç olarak nitelenmesini ve uygulanacak olan yaptırımların da yine t.c.k. kapsamında değerlendirilmesini sağlayacak h.k.k. ve ilgili diğer kanun ve yönetmeliklerin çıkarılmasıdır.

h.k.k. 14. madde, a,b,c,d,e, g, h, ı, i ve k bentlerine aykırı davrananlara iki yüz elli milyon lira (250 ytl) idari para cezası verilmektedir. söz konusu bu maddede düzenlenen hususlar yukarıda da örnekleriyle değinildiği üzere, hayvanlara kötü davranmak, dövmek, aç susuz bırakmak, bakımlarını ihmal etmek, hayvan bakımı eğitimi almamış kişilerce ev ve süs hayvanının satılması, ev ve süs hayvanlarını on altı yaşından küçüklere satmak, hayvanlarla cinsel ilişkide bulunmak, işkence yapmak, öldürmek gibi suçlardır. yine bu suçların insana karşı işlenmiş olması halinde t.c.k. ile getirilen düzenlemelere ve cezai yaptırımlara göre ne kadar insani ve vicdani, hayvan yaşamını hiçe sayacak kadar basit cezalarla, yalnızca idari para cezaları ile cezalandırılacak olması hayvan koruma kanununun ne kadar eksik, yetersiz düzenlemeler içerdiğini açık olarak göstermektedir.

bu kanun ihlallerine karşı sayılan idari para cezaları hayvan korumasının tam olarak gerçekleştirilmesini imkansız kılmakta, bu kanunun çıkarılma amacı olan hayvanların korunmasını sağlama maksadına tamamen aykırı ve bu amacın gerçekleştirilmesinin bu cezalarla mümkün olmadığını açıkça göstermektedir.

not: bu entry hayvan haklarına yönelik avukatlık staj bitim çalışmamdan alıntıdır. tüm hakları tarafıma aittir. tam kaynak (ekşisözlük, nick ve tarih) belirtilmeden alıntılanamaz, başka bir yerde yayınlanamaz.

Hayvan Deneylerinde Uygulanan Testler - 6.


hayvan hakları gözönünde bulundurularak tamamen yasaklandığı o güzel ve geleceğinden emin olduğum, umutla beklediğim o güne kadar kurallara uygun şekilde yapılması için dikkat edilmesi ve aykırılık halinde ilgili yaptırımların uygulanması gereken testlerdir.

kimi hukukçunun bile h.k.k. ve genel olarak hayvan hakları mevzuatı konusunda yeni gelişen, yeni düzenlemeler yapılan bir alan olması hasebiyle bilgi yoksunu olduğu bu dönemlerde bilim adamları ve deney laboratuarlarının bu düzenlemelerden haberdar olmaması muhtemeldir. bu nedenle h.k.k. un sadece hukukçulara değil, toplumun her kesimine duyurulması, toplumun bu alanda eğitilmesi gerekmektedir. bu noktada yine en önemli görev görsel ve yazılı basına düşecektir. ayrıca, bu kanunun tamamı veya ilgili maddeleri broşür halinde getirilerek söz konusu laboratuarlara, eğitim kurumlarına dağıtılabilir. bu şekilde, söz konusu bu şahıs, bilim adamları ve kurum, kuruluşlar bilinçlendirilir. yetki sınırları konusunda bilgi sahibi olmaları sağlanarak yetkileri olmadığı halde hayvan deneyleri yapmaktan alıkonurlar. böylece en temel hak olan yaşam hakkının hayvanların elinden bilinçsizce ve bilinçli olarak çekilip alınması hukuk yoluyla engellenmiş olur.

hayvanlar üzerinde deney gerçekleştirmek için alınacak izinler ve çalışma koşulları, genel olarak hayvan deneyi yapma hususunda yetkili kurum ve kuruluş olarak faaliyet göstermek için gerçekleştirilmesi gerekn her türlü prosedür deney hayvanları hakkında yönetmelik madde 9: kuruluş izni, madde 10: çalışma izni, madde 12: çalışanlarla ilgili hususları düzenlemektedir. hayvan deneyi yapmak isteyen kurum ve kuruluşların alması gerekn izinler ve çalışanlarda aranan koşullar bu üç maddede ayrıntılı olarak düzenlemektedir. buna göre, bu üç madde uyarınca gerekli prosediürleri yerine yetirmeden yetkisi olmadığı halde firmaların başvurusu üzerine veya kendiliğinden hayvanlar üzerinde deney yapacak olan kurum ve kuruluşlar yetkisi olmadığı halde hayvan deneyi yapan kurum ve kuruluşlar kapsamında değerlendirilirler ve h.k.k madde 28. fıkra 1. bent f uyarınca idari para cezasına tabi tutulurlar. madde 13 ise deney hayvanlarını kullanan kuruluşların hayvanları deneysel veya bilimsel amaçlarla kullanan kuruluşların yönetmeliğin 6. maddesinde düzenlenen koşullara uyması gerektiği hususları düzenlenmiştir.
yönetmeliğin 5. maddesi hayvanların kullanılabileceği deneysel veya bilimsel çalışmaları özetlemektedir. buna göre, bu maddede sayılanlar dışında hayvanlardan deney hayvanı olarak yararlanılamayacaktır. madde hükmünde diğer bilimsel çalışmalar teriminin kullanılması, hayvanların deney olarak kullanılmasının sınırını tam ve kesin olarak çizmemektedir. her ne kadar madde içinde hayvanların deney hayvanı olarak kullanılabileceği alanlar şıklar halinde sayılsa da, başlıkta kullanılan diğer bilimsel çalışmalar tabiri hayvanları kanunla belirlenen alanlar dışında da deney hayvanı olarak kullanma sonucunu doğurur ve doğurmaktadır. bu diğer kelimesi kullanılmayarak başlığın hayvanların kullanılabileceği deneysel ve bilimsel çalışmalar şeklinde düzenlenmiş olması hayvan koruma amacına tam olarak uygun olacaktır. bu durumda hayvanların kullanılabileceği deneysel ve bilimsel çalışmalar kanunla kesin olarak belirlendiği için bu sınırını ve tanımın dışına çıkılarak hayvanlardan kanunun öngörmediği alanlarda yararlanmanın önü kesin olarak kapatılacaktır.